Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach

Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach uznawana za wiodącą polską orkiestrę, Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach pełni rolę ambasadora kulturalnego reprezentującego kraj na międzynarodowej scenie artystycznej. W ostatnich latach okazją do przedstawiania polskiej twórczości stały się m.in. koncerty w Brukseli (XI 2003, Europalia 2001 - Polska), Wiedniu (IV 2002, otwarcie Roku Polskiego w Austrii), Düsseldorfie (X 2002 - Dni Województwa śląskiego w Północnej Nadrenii-Westfalii), Madrycie (X 2002 - koncert galowy Roku Polskiego w Hiszpanii), Rzymie (X 2003 - obchody 70. rocznicy urodzin H.M. Góreckiego), Paryżu (V 2004 - koncert galowy Roku Polskiego we Francji "Nowa Polska"), Kijowie (III 2002 - inauguracja Roku Polskiego na Ukrainie). Zespół miał zaszczyt współpracować z jednymi z największych kompozytorów drugiej połowy XX wieku - Witoldem Lutosławskim, Krzysztofem Pendereckim i Henrykiem Mikołajem Góreckim, prezentując pierwsze wykonania ich dzieł.

Historia

Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach (wcześniej działająca jako Wielka Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia) powstała w 1935 roku w Warszawie. Zespół utworzył i prowadził do wybuchu II wojny światowej Grzegorz Fitelberg. W marcu 1945 roku Orkiestra reaktywowana została w Katowicach przez Witolda Rowickiego. W roku 1947 dyrekcję artystyczną objął ponownie - powróciwszy z zagranicy - Grzegorz Fitelberg. Po jego śmierci w 1953 roku Zespołem kierował m.in. Jan Krenz (1953-68), Kazimierz Kord (1969-73), Antoni Wit (1983-2000). Wraz z rozpoczęciem sezonu 2001/2002 funkcję dyrektora artystycznego pełni Gabriel Chmura. Tytuł pierwszego dyrygenta gościnnego NOSPR przyjął Stanisław Skrowaczewski, a dyrygenta honorowego - Jan Krenz. We wrześniu 2000 r. dyrektorem naczelnym i programowym została Joanna Wnuk-Nazarowa.

Nagrania

Orkiestra zrealizowała przeszło 180 płyt CD dla wielu międzynarodowych wytwórni fonograficznych (m.in. Decca, EMI, Phillips) oraz dokonała licznych nagrań archiwalnych dla potrzeb Polskiego Radia. Dla firmy Naxos zarejestrowała m.in. wszystkie dzieła Witolda Lutosławskiego (9-płytowy album) oraz wszystkie symfonie Krzysztofa Pendereckiego. (jak również Czajkowskiego, Schumanna i Mahlera) oraz utwory Kilara, Wieniawskiego, Moszkowskiego i Góreckiego. Również dla Naxos nagranie pięciu koncertów fortepianowych Prokofiewa pod dyrekcją Antoniego Wita z Kun Woo Paikiem w partii solowej zdobyło nagrodę Diapason d'Or i Grand Prix du Disque de la Nouvelle Académie du Disque, a rejestracja Symfonii "Turangalila" Oliviera Messiaena pod dyrekcją Antoniego Wita nagrodzona została Cannes Classical Award 2002. Ostatnio orkiestra nawiązała długoterminową współpracę z Chandos Records - na rynku ukazały się już dwie płyty z serii zawierającej muzykę Mieczysława Weinberga.

Artyści

Wraz z NOSPR - zarówno w Polsce, jak i za granicą - występowało wielu znakomitych dyrygentów i solistów, m.in. Martha Argerich, Leonard Bernstein, Placido Domingo, Pierre Fournier, Nicolai Gedda, Barbara Hendricks, Julius Katchen, Wilhelm Kempff, Paweł Klecki, Kiryłł Kondraszyn, Marguerite Long, Witold Lutosławski, Charles Mackerras, Misha Maisky, Neville Marriner, Kurt Masur, Garrick Ohlsson, Krzysztof Penderecki, Maurizio Pollini, Hermann Prey, Ruggiero Ricci, Mścisław Rostropowicz, Artur Rubinstein, Thomas Schippers, Jerzy Semkow, Stanisław Skrowaczewski, Isaac Stern, Henryk Szeryng, Krystian Zimerman.

Tournées

Orkiestra występowała niemal we wszystkich krajach Europy, a także w Japonii, Hongkongu, Chinach, Australii, Nowej Zelandii, Korei, Tajwanie oraz obu Amerykach ciesząc się wszędzie uznaniem krytyki i entuzjastycznym przyjęciem ze strony publiczności. W powojennej historii odbyła 157 zagranicznych tournées, prezentując niemal zawsze muzykę polską. Zespół regularnie koncertuje w Wielkiej Brytanii, Niemczech i Austrii oraz Japonii. Sukcesem zakończyło się również ostatnie tournée orkiestry do Ameryki Południowej. Bardzo dobrze zostały także przyjęte projekty realizowane przez NOSPR:

• "Maraton twórczości Góreckiego" stanowiący przegląd twórczości katowickiego kompozytora Henryka Mikołaja Góreckiego zorganizowany przez NOSPR z okazji 70 rocznicy urodzin kompozytora. Maraton obejmował osiemnaście koncertów które odbywały się od godz. 10.00 do 24.00. Patronat honorowy nad przedsięwzięciem objął m.in. Prezydent Miasta Katowice Piotr Uszok oraz Samorząd Miasta Katowice. Wykonane zostały wszystkie utwory kompozytora.

• "Pociąg do muzyki Kilara". W 2004 roku minęło 60 lat od kiedy Wojciech Kilar przybył do Katowic i związał się z tym miastem. Aby uczcić Mistrza i jego wielki wkład w kulturę polską Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach odbyła znamienną podróż. Jej początek to Lwów - rodzinne miasto kompozytora, a finał to klasztor na Jasnej Górze w Częstochowie. Podczas podróży orkiestra koncertowała na poszczególnych dworcach kolejowych miast związanych z kompozytorem przedstawiając jego najsłynniejsze utwory [Rzeszów, Kraków, Katowice]. Koncert katowicki rozpoczął VI Letni Ogród Teatralny.

• "Polska Muzyka Najnowsza - Festiwal Prawykonań" odbył się w dniach 9-12 czerwca 2005 r. Trzydziestu trzech twórców zaprezentowało swoje najświeższe dzieła. Wszystkie kompozycje zostały wykonane po raz pierwszy w Polsce, a znakomita większość z nich miało swoją światową premierę. Festiwal objął siedem koncertów, w których główną rolę odegrał NOSPR oraz Chór Polskiego Radia. Festiwal odbył się w 80. lecie Polskiego Radia, 70. lecie Orkiestry oraz 60. lecie Związku Kompozytorów Polskich.